พืชศึกษา ถั่วพู โรงเรียนวัดเขมาภิรตาราม

 

ชื่อสามัญ : Winged Bean
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Psophocarpus tetragonolobus Linn. 

ชื่อวงศ์ : ZINGIBERACEAE

ลักษณะทั่วไปของถั่วพู : ถั่ว พูเป็นพืชล้มลุก ลำต้นเลื้อยได้ ใบออกจากลำต้นแบบสลับ ใบย่อย 3 ใบ ใบรูปร่างคล้ายไข่ป้อม ปลายและขอบใบแหลม ดอกเป็นดอกย่อยสีขาวอมม่วง ผลเป็นผักแบนยาวมี 4 ปีก ตามความยาวของฝัก ฝักยาวประมาณ 3- 4 นิ้ว ภายในเมล็ดกลมเรียบเป็นมัน สีขาว น้ำตาลดำ หรือเป็นจุด รากออกเป็นหัวมีปมอยู่ใต้ดินแต่ละปมมีขนาดใหญ่

คุณค่าทางอาหาร : ถั่ว พู 100 กรัม ให้พลังงาน 19 กิโลแคลอรี ประกอบด้วย น้ำ 93.8 กรัม คาร์โบไฮเดรต 2.4 กรัม โปรตีน 2.1 กรัม ไขมัน 0.1 กรัม เส้นใย 1.2 กรัม แคลเซียม 5 มิลลิกรัม ฟอสฟอรัส 43 มิลลิกรัม เหล็ก 0.5 มิลลิกรัม ไนอะซิน 0.8 มิลลิกรัม วิตามินบี1 0.35 มิลลิกรัม วิตามินบี2 0.14 มิลลิกรัม วิตามินซี 32 มิลลิกรัม

การปลูก การดูแลรักษาถั่วพู : การ ปลูกถั่วพู การเตรียมเมล็ด เนื่องจากเมล็ดถั่วพูเป็นเมล็ดที่แข็ง จึงต้องนำไปแช่ในน้ำอุ่นอุณหภูมิที่สามรถนำมือแช่ได้นาน แล้วนำผ้าขาวบางมาห่อเมล็ดถั่วพู ทิ้งไว้ในบริเวณที่มีความชื้นเช่นในห้องน้ำ เป็นเวลา 3 คืน การเตรียมดินและปลูก ไถยกร่องแล้วใส่ปุ๋ยคอกมารองพื้นในหลุมที่จะปลูก ระยะห่างระหว่างแถวควรให้ห่างประมาณ 2 เมตรและระหว่างต้นควรห่างประมาณ 1 เมตร นำไม้ค้างมาปักไว้เพื่อให้ถั่วพูเลื้อยขึ้นได้ ในหนึ่งหลุมควรใส่เมล็ด 2-3 เมล็ด ประมาณ 5วันถั่วพูเริ่มงอก อายุ 70 – 80 วัน สามารถเก็บเกี่ยวได้ รดน้ำทุกวันเช้าเย็น ใส่ปุ๋ยชีวภาพและฉีดสมุนไพรไล่แมลงทุกๆ 7 วัน การเก็บเกี่ยว ควรเก็บเกี่ยวถั่วพูในตอนเช้าหรือตอนเย็นเพราะกลีบถั่วพูเป็นกลีบที่บางถ้า เก็บตอนสายหรือแดดร้อนมากจะทำให้กลีบถั่วพูช้ำไม่สวยลูกค้าไม่ต้องการ นำใบตองกล้วยหรือถุงพลาสติกรองตะกร้าเพื่อป้องกันไม่ให้กลีบถั่วพูช้ำ การจำหน่าย ถั่วพูเป็นพืชสวนครัวที่ปลูกง่าย ลงทุนน้อย ดูแลรักษาง่าย ปลูกได้ตลอดทั้งปี มีตลาดรองรับที่แน่นอน

ประโยชน์ของถั่วพู : นอก จากนั้นการกินถั่วพูก็ยังมีกากใยอาหารมาก ทำให้ระบบขับถ่ายของเราเป็นไปอย่างปกติ ท้องไม่ผูก นอกจากนั้นแล้ว หัวของถั่วพูก็สามารถนำไปตากแห้งแล้วคั่วไฟให้เหลือง นำมาชงเป็นน้ำดื่มชูกำลังสำหรับคนป่วยหรืออ่อนเพลียง่ายได้อีกด้วย

เครื่องปรุง
     - ถั่วพู 150 กรัม
     - หมูสับ 100 กรัม
     - กะทิ ½ ถ้วย
     - หัวหอมแดง 3 หัว
     - กระเทียม 3 กลีบ
     - พริกแห้งเม็ดใหญ่ 2 เม็ด
     - น้ำมะนาว 1 ½ช้อนโต๊ะ
     - ซีอิ้วขาว (หรือน้ำปลา) 2 ช้อนโต๊ะ
     - น้ำตาลทราย 1 ½ ช้อนชา
     - กุ้งแห้ง 2 ช้อนโต๊ะ
     - ถั่วลิสงคั่วทุบ  ½ ถ้วย

  

วิธีทำ
     1. ล้างถั่วพูให้สะอาด ตัดหัวตัดท้ายแล้วซอยเป็นชิ้นเล็กๆ
     2. ปลอกเปลือกกระเทียมและหัวหอมแดง ล้างน้ำให้สะอาด หั่นกระเทียมเป็นชิ้นเล็กๆ ส่วนหัวหอมแดงแบ่งเป็น 2 ส่วน ส่วนแรกซอยบางๆ เตรียมไว้เจียว ส่วนที่ 2 หั่นเป็นชิ้นเล็กๆ
     3. เปิดเตาที่ไฟปานกลาง ตั้งกระทะ นำกระเทียมและหัวหอมแดงที่หั่นเป็นชิ้นไว้แล้วมาคั่วซักพักให้หอมจึงตักขึ้น พักไว้ ส่วนหัวหอมแดงอีกครึ่งหนึ่งที่ซอยไว้ ให้นำไปเจียวจนเหลืองกรอบแล้วนำขึ้นมาพักไว้บนกระดาษซับน้ำมัน
     4. หั่นพริกแห้งเป็นท่อน เอาเม็ดออกแล้วนำไปโขลกรวมกับกระเทียมและหัวหอมแดงที่คั่วไว้จนแหลก
     5. นำเครื่องปรุงต่างๆ คือ น้ำมะนาว ซีอิ้วขาว (หรือน้ำปลา) และน้ำตาลทราย มาผสมรวมกันในถ้วยผสม ชิมรสตามชอบ เอากะทิเข้าไมโครเวฟประมาณ 2 นาที
     6. เปิดเตาที่ไฟแรง ใส่น้ำเปล่าลงไปในหม้อประมาณ 3 ถ้วย ต้มให้เดือด เมื่อน้ำเดือดแล้วให้นำถั่วพูที่ซอยไว้ลงไปลวก รอจนน้ำเดือดอีกครั้งก็ยกลง เทน้ำออก ราดด้วยน้ำเย็นจัดเพื่อให้ถั่วพูยังดูเขียวอยู่
     7. ใส่น้ำเปล่าลงไปในหม้อประมาณ ¼  ถ้วย เอาหมูสับลงไปรวน พอหมูใกล้สุกให้ใส่กุ้งแห้งลงไปด้วย คนจนหมูสุกก็เทน้ำที่รวนหมูทิ้งไปให้หมด
     8. นำถั่วพู เครื่องที่โขลกเตรียมไว้ กะทิประมาณ ¼ ถ้วย น้ำปรุงรสและถั่วลิสงทุบใส่ลงไปในชามผสมที่มีหมูสับและกุ้งแห้งอยู่ คนให้เข้ากัน
     9. ตักใส่จาน โรยหน้าด้วยหัวกะทิที่เหลือและหัวหอมเจียว จากนั้นก็ยกเสริฟได้เลย